നഷ്ടപ്പെട്ട നീലാംബരി

തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിലെ തിരക്കുകളിൽ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞ ഒരു സായന്തനമായിരുന്നു അത്. ഡോക്ടർ സുഭദ്രയുടെ കാർ പഴയ മധുരയിലെ തണുപ്പുള്ള മതിലുകൾക്കുള്ളിലൂടെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്തേക്ക് സാവധാനം നീങ്ങി. സുഭദ്ര- തിരക്കിട്ട നഗരജീവിതം നയിക്കുന്ന ഒരു പ്രശസ്ത ഡോക്ടറാണ്. ഭർത്താവിന്റെ അപ്രതീക്ഷിത വിയോഗശേഷം, ജീവിതത്തിന്റെ താളം തെറ്റിയപ്പോൾ, വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പ് മനസ്സിൽ നഷ്ടപ്പെടുത്തിയ ചില താളങ്ങൾ വീണ്ടെടുക്കാനായാണ് സുഭദ്ര ഈ യാത്ര തിരിച്ചത്.

പഴയ മധുരയുടെ അന്തരീക്ഷത്തിന് ഇപ്പോഴും മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തണുപ്പും, മുല്ലപ്പൂവിന്റെയും, പിച്ചിപ്പൂവിന്റെയും ഗന്ധവുമുണ്ട്. ഈ ഗന്ധങ്ങൾ സുഭദ്രയെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയത് ഇരുപത് വർഷം മുമ്പുള്ള മധുരയിലെ ഒരു സംഗീത സന്ധ്യയിലേക്കാണ്.

​അന്ന് സുഭദ്ര, മധുരയിൽ സംഗീതം അഭ്യസിക്കാൻ എത്തിയ യുവതിയായിരുന്നു. അവിടുത്തെ ഗുരുവായ ശാസ്ത്രികൾ, സംഗീതത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ കർക്കശക്കാരനാണെങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശബ്ദത്തിൽ നീലാംബരി രാഗം കേൾക്കുമ്പോൾ ആ കടുപ്പം അലിഞ്ഞില്ലാതാകും. ശാസ്ത്രികളുടെ കൺമുമ്പിൽ, സംഗീതത്തോട് അതിയായ അഭിനിവേശമുള്ള ഒരു ശിഷ്യയായിരുന്നു സുഭദ്ര. എന്നാൽ മനസ്സുകൊണ്ട്, അവൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശബ്ദത്തെ പ്രണയിച്ചിരുന്നു.

“സുഭദ്രേ, ഈ രാഗം വെറുമൊരു ഈണമല്ല. നീലാംബരി ഒരു വികാരമാണ്. നഷ്ടപ്പെട്ട പ്രണയത്തിന്റെ, അടക്കിപ്പിടിച്ച ദുഃഖത്തിന്റെ, ഓർമ്മകളുടെ ആഴമുള്ള കടലാണ്.”

ഒരു സന്ധ്യക്ക് തംബുരു മീട്ടി ശാസ്ത്രികൾ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ സുഭദ്രയുടെ കാതുകളിൽ അലയടിച്ചു. അന്നത്തെ സന്ധ്യയിൽ, മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രത്തിലെ തിലകഹോമത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ, ശാസ്ത്രികൾ അവൾക്കായി നീലാംബരി ആലപിച്ചു. ആ രാഗം സുഭദ്രയുടെ ഹൃദയത്തിൽ പ്രണയത്തിന്റെ ഒരു മുറിവുണ്ടാക്കി, അത് ഒരിക്കലും ഉണങ്ങില്ലെന്ന് അവൾക്ക് തോന്നി.

ശാസ്ത്രികൾക്ക് സുഭദ്രയോടുണ്ടായിരുന്നത് ഗുരു ശിഷ്യ ബന്ധത്തിനുമപ്പുറമുള്ള സ്നേഹമായിരുന്നു. എന്നാൽ, ആ സ്നേഹം തുറന്നുപറയാനോ സ്വീകരിക്കാനോ അന്നത്തെ സാമൂഹിക ചുറ്റുപാടുകൾ അവരെ അനുവദിച്ചില്ല. സുഭദ്രയുടെ കുടുംബം കൂടുതൽ നല്ലൊരു ജീവിതം വാഗ്ദാനം ചെയ്ത്, ഡോക്ടറായ ഒരാളുമായി അവളുടെ വിവാഹം നിശ്ചയിച്ചു. ആ തീരുമാനത്തിന് മുന്നിൽ ശാസ്ത്രികളുടെ ശബ്ദം അവൾക്ക് കേൾക്കാനായില്ല. സംഗീതവും സ്വപ്നങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച് അവൾ മധുര വിട്ടു. പോരുമ്പോൾ, ശാസ്ത്രികളുടെ കണ്ണുകളിലെ നഷ്ടപ്പെട്ട നീലാംബരിയുടെ ദുഃഖം അവൾ കണ്ടിരുന്നു.

വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറം, ഭർത്താവിന്റെ വേർപാട് സുഭദ്രയെ വല്ലാതെ തളർത്തി. ഭർത്താവ് അവളെ സ്നേഹിച്ചു, ഒരു കുറവും വരുത്തിയില്ല. പക്ഷേ, ശാസ്ത്രികളുടെ സംഗീതം അവൾക്ക് നഷ്ടമായി. ആ സംഗീതമാണ് അവളുടെ ആത്മാവിനെ ഉണർത്തിയത്. ജീവിതത്തിന്റെ ഈ ശൂന്യതയിൽ, സുഭദ്രയ്ക്ക് ഒരു സത്യം മനസ്സിലായി – അവൾ സ്നേഹിച്ചത് ശാസ്ത്രികളുടെ രൂപത്തെയോ സ്വഭാവത്തെയോ അല്ല, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശബ്ദത്തെ, ആ ശബ്ദം ആലപിച്ച “നഷ്ടപ്പെട്ട നീലാംബരി” എന്ന വികാരത്തെയാണ്.

​മധുരയിലെത്തി, ശാസ്ത്രികൾ താമസിച്ചിരുന്ന പഴയ വീട് അവൾ കണ്ടെത്തി. കാലപ്പഴക്കത്താൽ ചുമരുകൾക്ക് നിറം മങ്ങിയിരുന്നു. വാതിൽ തുറന്ന് അകത്തേക്ക് കയറുമ്പോൾ, ഒരു തണുത്ത കാറ്റ് അവളെ തലോടി. മുറ്റത്തെ നീർമാതളച്ചുവട്ടിലിരുന്ന് സംഗീതം അഭ്യസിച്ചിരുന്ന രംഗം അവളുടെ മനസ്സിൽ തെളിഞ്ഞു.

​ശാസ്ത്രികൾ അവൾക്ക് മുമ്പിൽ വന്നു നിന്നു. ക്ഷീണിച്ച ശരീരവും, രോഗം തിന്നുതീർത്ത തൊണ്ടയും. എങ്കിലും കണ്ണുകളിൽ പഴയ തീക്ഷ്ണതയുണ്ടായിരുന്നു.

​”ശാസ്ത്രികളേ… ഞാൻ…” സുഭദ്രയുടെ വാക്കുകൾ മുറിഞ്ഞുപോയി.

​”സുഭദ്രേ, നിന്റെ വരവ് ഞാൻ പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നു. ഈ മണ്ണിൽ ഒരിക്കൽ കൂടി നീ തിരിച്ചെത്തുമെന്ന് എനിക്കറിയാമായിരുന്നു. നീലാംബരിയുടെ രാഗം പൂർത്തിയാകാതെ പോയതിലെ ദുഃഖം എനിക്കറിയാം.” ശാസ്ത്രികളുടെ ശബ്ദം നേർത്തിരുന്നു, പക്ഷെ അതിൽ പഴയ സ്നേഹത്തിന്റെ ലാഞ്ഛനയുണ്ടായിരുന്നു.

​സുഭദ്ര തന്റെ ദുഃഖം പങ്കുവെച്ചു.

“എനിക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ടത് എന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ രാഗമാണ്, ശാസ്ത്രികളേ. നിങ്ങളോടൊപ്പം ആ രാഗം കേൾക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.”

ശാസ്ത്രികൾ ചെറുതായി ഒന്ന് ചിരിച്ചു.

“ശബ്ദം മാഞ്ഞുപോയേക്കാം സുഭദ്രേ, രാഗം മായുന്നില്ല. അത് നിന്റെ ഉള്ളിൽ ഉണ്ട്. കാലം എന്റെ തൊണ്ടയെ നശിപ്പിച്ചെങ്കിലും, ഞാൻ ഇന്നും നീലാംബരി കേൾക്കുന്നു. അത് എന്റെ ആത്മാവിൽ നിന്നാണ് വരുന്നത്. എന്റെ സംഗീതം നിനക്കുവേണ്ടി സമർപ്പിച്ചതായിരുന്നു.”

സുഭദ്ര കസേരയിലിരുന്നു. ശാസ്ത്രികൾ തംബുരു എടുത്തു. കൈകൾ വിറച്ചു. സംഗീതം തുടങ്ങാൻ കഴിയുന്നില്ലെന്ന് തോന്നിയപ്പോൾ ശാസ്ത്രികൾ തംബുരു താഴെ വെച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ തൊണ്ടയിൽ നിന്ന് ഒരു നേർത്ത മൂളൽ മാത്രം പുറത്തുവന്നു.

​”എനിക്കിപ്പോൾ കഴിയുന്നില്ല, സുഭദ്രേ.”

അദ്ദേഹം നിസ്സഹായതയോടെ പറഞ്ഞു.എന്നാൽ സുഭദ്ര കണ്ണുകളടച്ചു. അവൾക്ക് അവിടെ ശാസ്ത്രികളുടെ രോഗം തീർത്ത തൊണ്ടയിൽ നിന്നുള്ള ശബ്ദമല്ല കേൾക്കാനായിരുന്നത്. മറിച്ച്, വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പ്, മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രത്തിലെ മണികൾ മുഴങ്ങിയ സന്ധ്യയിൽ, ശക്തിയായി മുഴങ്ങിയ, “നഷ്ടപ്പെട്ട നീലാംബരി ” രാഗമായിരുന്നു. അവൾക്ക് കേൾക്കാനായത്, ശാസ്ത്രികളുടെ ആത്മാവിൽ നിന്നുള്ള സംഗീതമായിരുന്നു.

​”നഷ്ടപ്പെട്ട നീലാംബരി” – അത് സുഭദ്രയുടെ ജീവിതത്തിലെ പൂർത്തിയാകാത്ത പ്രണയമാണ്, കാലം മറച്ചുപിടിച്ച ഒരു മനോഹരമായ ഈണമാണ്. ഭൗതികമായ നഷ്ടങ്ങളെല്ലാം താൽക്കാലികമാണ്, പക്ഷേ ആത്മബന്ധത്തിന്റെ സംഗീതം ഒരിക്കലും അവസാനിക്കുന്നില്ല.

ആ യാത്ര, നഷ്ടപ്പെട്ട സംഗീതം വീണ്ടെടുക്കാനുള്ള യാത്രയായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് അത് തന്റെ ഉള്ളിൽ ഇന്നും ജീവിക്കുന്ന ആ സംഗീതത്തെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള യാത്രയായിരുന്നു.

​സുഭദ്ര ശാസ്ത്രികളുടെ കൈകളിൽ സ്പർശിച്ചു.

“നിങ്ങൾക്കറിയാമോ ശാസ്ത്രികളേ, ഞാൻ തിരഞ്ഞ സംഗീതം എനിക്ക് കിട്ടി. അത് മധുരയുടെ തെരുവുകളിലോ, നിങ്ങളുടെ തൊണ്ടയിലോ അല്ല. അത് എന്റെ മനസ്സിലുണ്ട്.”

പിറ്റേന്ന് രാവിലെ യാത്ര തിരിക്കുമ്പോൾ സുഭദ്രയുടെ മുഖത്ത് ശാന്തമായ ഒരു ചിരിയുണ്ടായിരുന്നു. അവൾക്ക് മനസ്സിലായി, നഷ്ടപ്പെട്ടുവെന്ന് കരുതിയ നീലാംബരി അവളുടെ ആത്മാവിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. ഇനി അത് എപ്പോഴും അവളോടൊപ്പമുണ്ടാകും. ഒരുപക്ഷേ, ചില പ്രണയങ്ങൾ അങ്ങനെയാണ്. അവ യാഥാർത്ഥ്യമാകുമ്പോൾ അതിന്റെ ഭംഗി നഷ്ടപ്പെടും. പൂർത്തിയാകാതെ അവശേഷിക്കുമ്പോൾ, ഒരു മധുരമായ രാഗം പോലെ, മനസ്സിൽ എന്നും മായാതെ നിൽക്കും……