ഒരിക്കൽ

മറക്കാനാകാത്ത ഒരു ഓർമ്മയുടെ പേര്

ചില പുസ്തകങ്ങൾ വായിച്ചു തീരുമ്പോൾ നമ്മൾ പുസ്തകം അടയ്ക്കും.

പക്ഷേ, ചില പുസ്തകങ്ങൾ അങ്ങനെയല്ല…

അവ നമ്മളിൽ ഒരു വാതിൽ തുറന്നിടും.

പിന്നെ നമ്മൾ വായിക്കുന്നത് പുസ്തകത്തെയല്ല,

സ്വന്തം ജീവിതത്തിലെ ചില മറന്നുപോയ അധ്യായങ്ങളെയാണ്.

എൻ. മോഹനന്റെ ‘ഒരിക്കൽ’ അത്തരമൊരു പുസ്തകമാണ്.

പ്രശസ്ത സാഹിത്യകാരി ലളിതാംബിക അന്തർജനത്തിന്റെ മകനായ എൻ. മോഹനൻ, തന്റെ ജീവിതത്തെ ആഴത്തിൽ സ്വാധീനിച്ച ഒരു പ്രണയത്തിന്റെ ഓർമ്മകളിലൂടെയാണ് ഈ ആത്മകഥാംശമുള്ള ചെറുനോവലിലേക്ക് നമ്മെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നത്. ആദ്യം ‘രാഗങ്ങൾക്ക് ഒരു കാലം’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട അനുഭവകഥ പിന്നീട് ‘ഒരിക്കൽ’ എന്ന പേരിൽ പുസ്തകമായി.

പക്ഷേ…

ഇതിൽ പ്രണയം മാത്രമല്ല ഉള്ളത്.

നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടും അവസാനിക്കാത്ത ഒരു ബന്ധമുണ്ട്.

കാലം മായ്ച്ചുകളയാൻ കഴിയാത്ത ഒരു ഓർമ്മയുണ്ട്.

പറയാതെ പോയ ചില വാക്കുകളുണ്ട്.

വീണ്ടും കണ്ടുമുട്ടുമ്പോൾ പഴയകാലം മുഴുവൻ ഹൃദയത്തിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തുന്ന ഒരു നിമിഷമുണ്ട്.

നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽ ചില മനുഷ്യർ അങ്ങനെയാണ്.

അവർ കൂടെയുണ്ടാകില്ല.

അവരെ സ്വന്തമാക്കാനും കഴിയില്ല.

എന്നിട്ടും അവർ നമ്മിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായി പോകുകയുമില്ല.

കാലം കടന്നുപോകും.

ജീവിതം മുന്നോട്ടുപോകും.

പുതിയ ബന്ധങ്ങളും പുതിയ ഉത്തരവാദിത്വങ്ങളും നമ്മെ മറ്റൊരു മനുഷ്യനാക്കി മാറ്റും.

എങ്കിലും…

ഒരിക്കൽ സ്നേഹിച്ച ഒരാളുടെ ഓർമ്മയ്ക്ക്

ഹൃദയത്തിൽ ഒരു ചെറിയ മുറി എന്നും ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കും.

‘ഒരിക്കൽ’ അതേ മുറിയുടെ വാതിൽ തുറക്കുന്ന കൃതിയാണ്.

ഈ നോവലിന്റെ പ്രത്യേകത അതിന്റെ വലിയ കഥയിലല്ല; വലിയ വികാരങ്ങളെ വളരെ ലളിതമായ ഭാഷയിൽ പറയുന്നതിലാണ്. പ്രണയത്തെ സ്വന്തമാക്കാനുള്ള ആഗ്രഹം മാത്രമായി കാണാതെ, ഒരാളെ സ്നേഹിച്ചുപോയതിന്റെ ഓർമ്മയായി അവതരിപ്പിക്കുകയാണ് മോഹനൻ ചെയ്യുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ വായനക്കാരന് ഈ കഥയിൽ തന്റെ തന്നെ ജീവിതത്തിലെ ഏതെങ്കിലും മുഖം കാണാൻ കഴിയും.

ഒരുപക്ഷേ അതുകൊണ്ടായിരിക്കാം, വർഷങ്ങൾക്കുശേഷവും ‘ഒരിക്കൽ’ പുതിയ തലമുറ വായിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്.

കാലം മാറി.

പ്രണയത്തിന്റെ രീതികൾ മാറി.

ആശയവിനിമയത്തിന്റെ ലോകം മാറി.

പക്ഷേ, ഒരാളെ നഷ്ടപ്പെട്ടതിന്റെ വേദനയ്ക്ക് ഇന്നും പഴയ അതേ ഭാഷ തന്നെയാണ്.

അന്നൊരു കത്ത് വരാൻ ദിവസങ്ങൾ കാത്തിരുന്ന മനുഷ്യരും, ഇന്ന് ഒരു സന്ദേശത്തിന് മറുപടി വരാതെ മിനിറ്റുകൾ എണ്ണുന്ന മനുഷ്യരും—വേദനയുടെ കാര്യത്തിൽ ഒരുപോലെയാണ്.

കാരണം സ്നേഹത്തിന് കാലപ്പഴക്കം വരില്ല.

എൻ. മോഹനന്റെ എഴുത്തിലെ ഏറ്റവും ഹൃദയസ്പർശിയായ കാര്യം അതാണ്. നേടിയ പ്രണയത്തേക്കാൾ ചിലപ്പോൾ നമ്മെ കൂടുതൽ കാലം പിന്തുടരുന്നത് നഷ്ടപ്പെട്ട പ്രണയമായിരിക്കും.

നമ്മൾ മറന്നുവെന്ന് കരുതുന്ന ചില മുഖങ്ങൾ

ഒരു പാട്ടിലൂടെ തിരികെ വരും.

ചില വഴികൾ

പഴയ കാലത്തെ ഓർമ്മിപ്പിക്കും.

ചില ഗന്ധങ്ങൾ

വർഷങ്ങൾക്കപ്പുറത്തേക്ക് നമ്മളെ കൊണ്ടുപോകും.

ചില പേരുകൾ കേൾക്കുമ്പോൾ

ഹൃദയം ഒരു നിമിഷം പഴയ മനുഷ്യനായി മാറും.

‘ഒരിക്കൽ’ വായിക്കുമ്പോൾ അത്തരം അനുഭവങ്ങളിലൂടെ വായനക്കാരനും കടന്നുപോകുന്നു.

ഇത് വായിച്ചു തീർന്നപ്പോൾ എനിക്ക് തോന്നിയത് ഇതാണ്—

ചില സ്നേഹങ്ങൾ ജീവിതത്തിൽ നമ്മോടൊപ്പം നടക്കാനല്ല വരുന്നത്.

നമ്മുടെ ജീവിതത്തെ എന്നെന്നേക്കുമായി മാറ്റിവയ്ക്കാനാണ് വരുന്നത്.

അവർ പിന്നീട് നമ്മുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാകാതെ പോയാലും,

അവരിലൂടെ കടന്നുപോയ നമ്മൾ

പഴയ നമ്മളായി പിന്നെ ഒരിക്കലും തുടരില്ല.

അതുകൊണ്ടാണ് ‘ഒരിക്കൽ’ എന്നത് ഒരു കാലത്തെ പ്രണയകഥ മാത്രമല്ലാത്തത്.

അത് ഓർമ്മയുടെ കഥയാണ്.

വിരഹത്തിന്റെ കഥയാണ്.

കാലം തോൽപ്പിക്കാത്ത സ്നേഹത്തിന്റെ കഥയാണ്.

ഒടുവിൽ… നമ്മളിൽ ഒരിക്കലും മരിക്കാത്ത ചില മനുഷ്യരുടെ കഥയാണ്.

ഒരിക്കൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ഒരു സ്നേഹം…

ഒരിക്കൽ കണ്ട ഒരു മുഖം…

ഒരിക്കൽ പറഞ്ഞ ചില വാക്കുകൾ…

ഒരിക്കൽ നടന്നുപോയ ഒരാൾ…

എല്ലാം കഴിഞ്ഞുപോയിട്ടും

മനസ്സിന്റെ ഏതോ കോണിൽ

ഇന്നും ‘ഒരിക്കൽ’ എന്ന പേരിൽ ജീവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കാം.

അതാണ് എൻ. മോഹനന്റെ ‘ഒരിക്കൽ’ എന്ന പുസ്തകം എനിക്ക് തോന്നിപ്പിച്ചത്.

ഒരിക്കൽ…

എന്നത് ഒരു കാലത്തിന്റെ പേര് മാത്രമല്ല.

മറക്കാനാകാതെ നമ്മളിൽ ശേഷിച്ചുപോയ ഒരു മനുഷ്യന്റെ പേരുകൂടിയാണ്.

— കെ. ആർ. സി