ഒരു സ്ഥാപനം പ്രതിസന്ധിയിലാകുമ്പോൾ നമ്മൾ ആദ്യം അന്വേഷിക്കുന്നത് “ആരുടെ തെറ്റാണ്?” എന്ന ചോദ്യത്തിനുള്ള ഉത്തരമാണ്.
പക്ഷേ യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ, ഒരു വലിയ സ്ഥാപനം ഒരൊറ്റ ദിവസത്തിൽ തകരാറിലാകാറില്ല. അതിന് പിന്നിൽ മാസങ്ങളോ വർഷങ്ങളോ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ചെറിയ തീരുമാനങ്ങളും മാറുന്ന വിപണി സാഹചര്യങ്ങളും സാമ്പത്തിക സമ്മർദ്ദങ്ങളും നേതൃത്വത്തിലെ വെല്ലുവിളികളും ചേർന്നുണ്ടാകുന്ന ഒരു നീണ്ട ശൃംഖലയാണ്.
പല സ്ഥാപനങ്ങളും ഒരു ഉൽപ്പന്നമോ സേവനമോ മാത്രമല്ല നിർമ്മിക്കുന്നത്. അവ ഒരു ആശയവും ഒരു ദർശനവും ഒരു ecosystem ഉം സൃഷ്ടിക്കാനാണ് ശ്രമിക്കുന്നത്. അത്തരം വലിയ vision സ്വാഭാവികമായും ആളുകളെ ആകർഷിക്കും. യുവാക്കൾക്ക് പ്രതീക്ഷ നൽകും. നിക്ഷേപകരെ വിശ്വസിപ്പിക്കും. മികച്ച പ്രതിഭകളെ സ്ഥാപനത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരും.
എന്നാൽ വലിയ സ്വപ്നങ്ങൾ മാത്രം ഒരു സ്ഥാപനം നിലനിർത്തില്ല.
ആ സ്വപ്നത്തെ താങ്ങിനിർത്താൻ ശക്തമായ revenue model വേണം. സ്ഥിരതയുള്ള cash flow വേണം. കൃത്യമായ financial planning വേണം. ഓരോ expansion നും പിന്നിൽ വ്യക്തമായ കണക്കുകൂട്ടലുകൾ വേണം. വളർച്ചയുടെ വേഗവും സ്ഥാപനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ശേഷിയും തമ്മിൽ സന്തുലിതാവസ്ഥ വേണം.
പല startup കളുടെയും ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി ഇവിടെയാണ് തുടങ്ങുന്നത്. വളർച്ച വരുമാനത്തേക്കാൾ വേഗത്തിൽ നടക്കുമ്പോൾ പുറത്തുനിന്ന് എല്ലാം വിജയത്തിന്റെ കഥപോലെ തോന്നാം. പുതിയ ഓഫീസുകൾ, പുതിയ പദ്ധതികൾ, വലിയ പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ, നൂറുകണക്കിന് ജീവനക്കാർ, വൻ പങ്കാളിത്തങ്ങൾ… ഇതെല്ലാം കാണുന്നവർക്ക് സ്ഥാപനം ശക്തമായി മുന്നേറുകയാണെന്ന് തോന്നും.
പക്ഷേ അകത്ത് cash flow സമ്മർദ്ദത്തിലാണെങ്കിൽ, പ്രവർത്തനം തുടരാൻ ഓരോ മാസവും പുതിയ നിക്ഷേപം ആവശ്യമായി വരികയാണെങ്കിൽ, അത് ഏതൊരു സ്ഥാപനത്തിനും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട മുന്നറിയിപ്പാണ്.
ഇന്ന് Artificial Intelligence ഉൾപ്പെടെയുള്ള പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ എല്ലാ വ്യവസായങ്ങളെയും മാറ്റിമറിക്കുകയാണ്. ചില ജോലികൾ ഇല്ലാതാകുന്നു. പുതിയ അവസരങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നു. കമ്പനികൾ അവരുടെ business model വീണ്ടും വിലയിരുത്താൻ നിർബന്ധിതരാകുന്നു.
എന്നാൽ ഒരു പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യ മാത്രം ഒരു സ്ഥാപനത്തെ തകർക്കില്ല.
അത് പലപ്പോഴും മുമ്പേ ഉണ്ടായിരുന്ന ബലഹീനതകളെ കൂടുതൽ വേഗത്തിൽ പുറത്തുകൊണ്ടുവരും. സാമ്പത്തിക അച്ചടക്കമില്ലായ്മ, അമിതമായ expansion, വ്യക്തതയില്ലാത്ത revenue model, പ്രവർത്തനച്ചെലവിന്റെ വർധന, മാറുന്ന വിപണിയോട് വേഗത്തിൽ പൊരുത്തപ്പെടാൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥ… ഇവ ഒരുമിച്ച് വന്നാൽ പ്രതിസന്ധി കൂടുതൽ ഗുരുതരമാകും.
ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ബാധിക്കപ്പെടുന്നത് ജീവനക്കാരാണ്.
ഒരു founder ന് ഇത് restructuring ആയിരിക്കാം.
ഒരു investor ന് ഇത് business decision ആയിരിക്കാം.
പക്ഷേ ഒരു ജീവനക്കാരന് അത് മാസങ്ങളായി കാത്തിരുന്ന ശമ്പളമാണ്. വീട്ടുവാടകയാണ്. ബാങ്ക് വായ്പയുടെ EMI ആണ്. മക്കളുടെ വിദ്യാഭ്യാസച്ചെലവാണ്. മാതാപിതാക്കളുടെ ചികിത്സയാണ്. ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ ദൈനംദിന ജീവിതമാണ്.
ഒരു spreadsheet ൽ അത് ഒരു salary column മാത്രമായിരിക്കാം. പക്ഷേ ഒരു കുടുംബത്തിന് അത് അവരുടെ ജീവിതത്തിന്റെ അടിത്തറയാണ്.
അതുകൊണ്ടാണ് ഒരു സ്ഥാപനത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ asset technology അല്ലെന്നും funding അല്ലെന്നും valuation അല്ലെന്നും പലരും പറയുന്നത്.
വിശ്വാസമാണ്.
ഒരു സ്ഥാപനം പണം നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ വീണ്ടും സമ്പാദിക്കാം.
ഒരു product പരാജയപ്പെട്ടാൽ പുതിയത് നിർമ്മിക്കാം.
ഒരു business model മാറ്റാം.
ഒരു brand വീണ്ടും പടുത്തുയർത്താം.
പക്ഷേ ഒരിക്കൽ നഷ്ടപ്പെട്ട വിശ്വാസം തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ വർഷങ്ങൾ വേണ്ടിവരും. ചിലപ്പോൾ അതും മതിയാകില്ല.
ഈ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾ ഓരോ startup നും, ഓരോ founder നും, ഓരോ investor നും, ഓരോ employee നും, സംരംഭകത്വം സ്വപ്നം കാണുന്ന ഓരോ വിദ്യാർത്ഥിക്കും പഠിക്കേണ്ട പ്രധാനപ്പെട്ട പാഠങ്ങളാണ്.
വലിയ ആശയങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നത് നല്ലതാണ്.
പക്ഷേ അതിലും വലിയ ഉത്തരവാദിത്തം ആ ആശയങ്ങളിൽ വിശ്വസിച്ച് കൂടെ നടക്കുന്ന മനുഷ്യരോടാണ്.
Funding നേടുന്നത് വിജയത്തിന്റെ അവസാനഘട്ടമല്ല. അത് ഉത്തരവാദിത്തത്തിന്റെ തുടക്കമാണ്.
Valuation ഒരു സ്ഥാപനത്തിന്റെ വില പറഞ്ഞേക്കാം. പക്ഷേ അതിന്റെ യഥാർത്ഥ മൂല്യം തീരുമാനിക്കുന്നത് അതിന്റെ സംസ്കാരവും സുതാര്യതയും ഉത്തരവാദിത്തവുമാണ്.
Startup എന്നത് ഓഫീസ്, logo, social media hype എന്നിവ മാത്രമല്ല.
ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു സംവിധാനമാണ്.
അതുകൊണ്ട് ഒരു സ്ഥാപനം പ്രതിസന്ധിയിലാകുമ്പോൾ അതിനെ പരിഹസിക്കുന്നതിനേക്കാൾ അതിൽ നിന്ന് പഠിക്കുകയാണ് കൂടുതൽ പ്രധാനം.
Founders വളർച്ചയുടെ വേഗത്തേക്കാൾ അതിന്റെ സ്ഥിരതയ്ക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകണം.
Investors valuation നേക്കാൾ sustainability യെയും governance നെയും വിലയിരുത്തണം.
Employees സ്വന്തം കഴിവുകൾ നിരന്തരം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും സാമ്പത്തിക സുരക്ഷിതത്വം ഒരുക്കുകയും വേണം. ഒരു സ്ഥാപനത്തെ വിശ്വസിക്കാം. പക്ഷേ സ്വന്തം വളർച്ച ഒരൊറ്റ സ്ഥാപനത്തിൽ മാത്രം ആശ്രയിക്കരുത്.
വിദ്യാർത്ഥികളും യുവ സംരംഭകരും മനസ്സിലാക്കേണ്ട ഒരു കാര്യമുണ്ട്.
Startup എന്നത് funding നേടുന്നതല്ല.
Startup എന്നത് മനുഷ്യരുടെ വിശ്വാസം നേടുന്നതാണ്.
Technology മാറും.
Artificial Intelligence മാറും.
Market മാറും.
Business models മാറും.
പക്ഷേ ഒരിക്കലും മാറാൻ പാടില്ലാത്ത ചില മൂല്യങ്ങളുണ്ട്.
സാമ്പത്തിക അച്ചടക്കം.
സുതാര്യത.
ഉത്തരവാദിത്തം.
മനുഷ്യരോടുള്ള ബഹുമാനം.
കാരണം, ഒരു സ്ഥാപനത്തെ കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നത് ideas ഓ technology യോ funding ഓ മാത്രം അല്ല. അതിനെ വിശ്വസിച്ച് അതിന്റെ സ്വപ്നം സ്വന്തം സ്വപ്നമാക്കിയ മനുഷ്യരാണ്. ആ വിശ്വാസം സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിയുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾക്കാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ദീർഘകാല വിജയവും ചരിത്രവും സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയുക.
— Murshida Parveen
Disclaimer: The viewpoints and opinions expressed in this post are those of the author. They do not necessarily reflect the views of Koottaksharangal.com. Any omissions or errors are the author’s and Koottaksharangal does not assume any liability or responsibility for them.
