ചരിത്രപുസ്തകങ്ങളിലെ വീരനായകരല്ല എന്നെ ജീവിതം പഠിപ്പിച്ചത്; മറിച്ച്, പുലർച്ചെ അമ്പലമുറ്റത്തെ മഞ്ഞുതുള്ളികൾക്കിടയിലൂടെ തളരാത്ത പാദങ്ങളോടെ നടന്നുനീങ്ങിയ എന്റെ അമ്മയാണ്. ആ ഓരോ ചുവടുവെപ്പിനും ഒരു തപസ്സിന്റെ കരുത്തുണ്ടായിരുന്നു. ജീവിതമെന്ന മഹാസമുദ്രം തുഴഞ്ഞു കയറാൻ അമ്മ കൂട്ടുപിടിച്ചത് ക്ഷേത്രമുറ്റത്തെ അടിച്ചുതള്ളിയും ദേവന് ചാർത്താനുള്ള മാലകൾ കോർത്തും ലഭിക്കുന്ന തുച്ഛമായ വരുമാനത്തെയായിരുന്നു.
അമ്മയുടെ ‘കഴകം’ ജോലി കേവലം ഒരു തൊഴിലായിരുന്നില്ല, അതൊരു ആത്മസമർപ്പണമായിരുന്നു. പുലർച്ചെ തുടങ്ങുന്ന ആ അധ്വാനം, പൂമാലകൾ കെട്ടുന്നതിലും ക്ഷേത്രമുറ്റം വൃത്തിയാക്കുന്നതിലും പാത്രങ്ങൾ കഴുകുന്നതിലും, ഒരു പ്രാർത്ഥനയുടെ പരിശുദ്ധിയുണ്ടായിരുന്നു. ഓരോ പൂവും കോർത്തെടുക്കുമ്പോൾ അമ്മ യഥാർത്ഥത്തിൽ തുന്നിച്ചേർത്തത് ഞങ്ങളുടെ ജീവിതമായിരുന്നു.
അമ്പലത്തിലെ തിരക്കുകൾക്കിടയിലും വീടിന്റെ അടുക്കളപ്പുക ഉയരുന്നുണ്ടെന്നും ഞങ്ങളുടെ വിശപ്പടക്കാൻ പാകത്തിന് അന്നം തയ്യാറാണെന്നും ഉറപ്പുവരുത്താൻ ആ തളരാത്ത കൈകൾക്ക് സാധിച്ചു.
അമ്മയുടെ ജീവിതം ആ ക്ഷേത്രപരിസരം പോലെ ശാന്തമായിരുന്നില്ല. അഞ്ചോ ആറോ വർഷത്തിലൊരിക്കൽ മാത്രം വന്നുപോകുന്ന ഒരു ‘അതിഥി’ മാത്രമായിരുന്നു ഞങ്ങൾക്ക് അച്ഛൻ. കുടുംബത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം അകന്നുനിന്നപ്പോൾ, ആ വലിയ ഭാരം അമ്മ തന്റെ മെലിഞ്ഞ തോളുകളിലേറ്റു.
തുച്ഛമായ വരുമാനവും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പൊരുത്തക്കേടുകൾ പലപ്പോഴും അമ്മയുടെ കൺകോണുകളെ നനയിച്ചിരിക്കാം. പക്ഷേ, കടം വാങ്ങിയിട്ടാണെങ്കിലും ഞങ്ങളുടെ പഠനത്തിനും ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും അമ്മ തടസ്സമുണ്ടാക്കിയില്ല. സ്വന്തം ഇഷ്ടങ്ങൾ ഹോമിച്ചുകൊണ്ട് അമ്മ ഞങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി പുതിയ സ്വപ്നങ്ങൾ നെയ്തു. അമ്പലത്തിലെ വിഗ്രഹത്തിന് മുന്നിൽ കണ്ണടച്ചു നിൽക്കുമ്പോൾ അമ്മ പ്രാർത്ഥിച്ചിരുന്നത് സ്വന്തം മോക്ഷത്തിനല്ല, മറിച്ച് മക്കളുടെ ഉന്നതിക്ക് വേണ്ടിയായിരുന്നു എന്ന് ഇന്ന് ഞാൻ തിരിച്ചറിയുന്നു.
രണ്ടാം ക്ലാസ് വരെ മാത്രം പഠിച്ചിട്ടുള്ള അമ്മയുടെ അറിവും പക്വതയും ഇന്നും എനിക്ക് അന്യമാണ്. കഠിനാധ്വാനത്തിനിടയിലും വായനയ്ക്കും സിനിമയ്ക്കുമായി അമ്മ സമയം കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. വായനശാലയിൽ നിന്നുള്ള പുസ്തകങ്ങളും ആഴ്ചപ്പതിപ്പുകളും അമ്മ ആവേശത്തോടെ വായിച്ചുതീർക്കുമായിരുന്നു.
ബന്ധുക്കളെ സന്ദർശിക്കാനും ആത്മബന്ധങ്ങൾ കാത്തുസൂക്ഷിക്കാനും അമ്മ എന്നും ശ്രദ്ധിച്ചു. ഒടുവിൽ ഞാനൊരു ഓർമ്മക്കുറിപ്പ് എഴുതാൻ തയ്യാറെടുത്തപ്പോൾ, വിസ്മൃതിയിലായ പഴയ കാര്യങ്ങൾ എനിക്ക് പറഞ്ഞുതന്നത് അമ്മയായിരുന്നു. എന്നാൽ ആ വരികൾ പൂർത്തിയാക്കി അമ്മയെ വായിച്ചു കേൾപ്പിക്കും മുൻപേ അമ്മ കാലത്തിന്റെ തിരശ്ശീലയ്ക്ക് പിന്നിലേക്ക് മറഞ്ഞു.
സമൂഹത്തിൽ ഒറ്റപ്പെട്ട ഒരു സ്ത്രീ നേരിടേണ്ടി വരുന്ന പരിഹാസങ്ങളെയും ചോദ്യങ്ങളെയും അവഗണിച്ചുകൊണ്ട് അമ്മ മുന്നോട്ട് നടന്നു. പരാതികളില്ലാത്ത ആ മനസ്സ് ഒരു മഹാസമുദ്രമായിരുന്നു. ആകാശത്തോളം വളരാൻ ഞങ്ങളെ പ്രാപ്തരാക്കുമ്പോഴും അമ്മയുടെ പാദങ്ങൾ ദുരിതങ്ങളുടെ കനൽപ്പാതയിലായിരുന്നു. ഇന്ന് ഞാൻ എത്തിനിൽക്കുന്ന ഓരോ ഉയരത്തിനും പിന്നിലെ ഊർജ്ജം അമ്മയുടെ വിയർപ്പിന്റെ ഗന്ധമാണ്.
എനിക്ക് ലോകത്തോട് പറയാനുള്ളത് ഇതാണ്: പ്രശസ്തരായ സ്ത്രീകൾ മാത്രമല്ല ലോകത്തിന് പ്രചോദനം. വീടിന്റെ നാലു ചുവരുകൾക്കുള്ളിലും അമ്പലമുറ്റത്തെ ഏകാന്തതയിലും തന്റെ മക്കൾക്ക് വേണ്ടി ജീവിതം സമർപ്പിച്ച എന്റെ അമ്മയെപ്പോലെയുള്ള ഓരോ സ്ത്രീയും അസാമാന്യ പോരാളികളാണ്. ആത്മവിശ്വാസത്തിന്റെ ആ വലിയ പാഠപുസ്തകത്തിന് മുന്നിൽ ഞാൻ ശിരസ്സ് നമിക്കുന്നു. എന്റെ ജീവിതത്തിലെ എന്നും തിളങ്ങിനിൽക്കുന്ന ഏക ‘സൂപ്പർ ഹീറോ’ എന്റെ അമ്മ തന്നെയാണ്.


9 Comments
മക്കൾക്കു വേണ്ടി നിശ്ശബ്ദം സഹിക്കുന്ന പോരാളികളാണ്, മിക്ക അമ്മമാരും.
വളരെ ഹൃദയസ്പർശ്ശിയായ എഴുത്ത്.
👍
സ്നേഹം സന്തോഷം 🙏❤️
തീർച്ചയായും അമ്മ പോരാളി തന്നെയാണ്🙏 മികച്ച രചന👍
സന്തോഷം നന്ദി ❤️🙏
Well written ❤️
അതേ അമ്മയാണ് ഏറ്റവും വലിയ പോരാളി.
പ്രസവം ഒരു രണ്ടാം ജന്മമാണ്.. ആ അർത്ഥത്തിലും അമ്മ ഒരു പോരാളിയാണ്
സന്തോഷം നന്ദി ❤️🙏
സ്നേഹം നന്ദി 🙏❤️
നന്നായി എഴുതിയിട്ടുണ്ട് ആശംസകൾ നേരുന്നു 🙏
സന്തോഷം നന്ദി ❤️🙏